ÜNİVERSİTELERDE BOŞ KADROLAR DONDURULDU: PEKİ, BU DÜZENLEMEDEN NE ANLAMALIYIZ?

ÜNİPERSEN: Üniversitelerde keyfî atamaların önlenmesi önemli ancak düzenleme, idari personelin görevde yükselme, unvan değişikliği ve tayin hakkını engellememelidir.

Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği tarafından devlet üniversitelerine gönderilen yazıyla, belirli yönetici kadroları hariç olmak üzere üniversitelerin boş idari kadroları tutulu hâle getirildi. Bu düzenlemeyle üniversiteler, söz konusu kadroları Cumhurbaşkanlığının serbest bırakma işlemi olmaksızın kullanamayacak.

Peki, kamuoyunda "Üniversitelerde boş kadrolar donduruldu, izinsiz atama yapılamayacak" şeklinde duyurulan bu düzenleme gerçekte ne anlama geliyor? Üniversite çalışanlarını, görevde yükselme sınavlarını, tayin bekleyen personeli ve yönetici atamalarını nasıl etkileyecek?

1. Üniversiteler artık boş kadroları istedikleri gibi kullanamayacak.

Daha önce üniversitelerin tasarrufunda bulunan boş kadroların kullanımında yeni bir denetim ve izin mekanizması getirildi. Üniversiteler; şube müdürü, şef, memur, bilgisayar işletmeni, tekniker, teknisyen ve benzeri kapsamdaki boş kadroları, ilgili kadro Cumhurbaşkanlığınca serbest bırakılmadıkça kullanamayacak.

Bunun anlamı şudur: Bir üniversitede boş şube müdürü kadrosunun bulunması, üniversite yönetiminin o kadroya doğrudan atama yapabileceği anlamına gelmeyecek. Kadronun kullanılması için öncelikle gerekçeli başvuruyla serbest bırakılması gerekecek.

2. Sadece asaleten atamalar değil, vekâleten görevlendirmeler de etkilenecek.

Düzenleme yalnızca boş kadrolara asaleten atama yapılmasını kapsamıyor. Tutulu kadroların vekâleten atama, tedvir ve kadroya görevlendirme gibi yöntemlerle kullanılması da sınırlandırılıyor.

Bu durum, özellikle üniversitelerde uzun süredir tartışma konusu olan, personelin sınav dışı yöntemlerle yönetici kadrolarına getirilmesi ve geçici görevlendirmeler üzerinden kariyer avantajı sağlanması gibi uygulamaların yeniden değerlendirilmesini gerektiriyor.

Ancak burada önemli bir ayrıntı bulunuyor: Düzenleme bütün yönetici kadrolarını kapsamıyor. Daire başkanı ve dengi ile üstü yöneticiler, üniversite hastaneleri başmüdürü, fakülte sekreteri, yüksekokul sekreteri ve enstitü sekreteri kadroları tutulu hâle getirme işleminin dışında bırakıldı.

3. Görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavları iptal mi edildi?

Hayır. Boş kadroların tutulu hâle getirilmesi, görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavlarının kaldırıldığı veya iptal edildiği anlamına gelmiyor.

Ancak sınav sonucunda atama yapılabilmesi için kullanılacak kadronun serbest bırakılmış olması gerekiyor.

Bu nedenle üniversitelerin, sınav kapsamında açmayı planladıkları kadrolar için Cumhurbaşkanlığı nezdinde gerekli izin süreçlerini yürütmeleri önem taşıyor.

Bilindiği üzere Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı, devlet üniversitelerinden 27 Ekim – 5 Kasım 2026 tarihleri arasında merkezi Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavı kapsamında açmayı planladıkları kadro bilgilerini güncellemelerini istemiştir.

Bu süreçte üniversitelerin, yıllardır sınav bekleyen idari personelin kariyer hakkını gözeterek mümkün olan en fazla sayıda ve farklı unvanda kadronun sınava açılması için gerekli planlamayı ve gerekçeli izin başvurularını yapması gerekmektedir.

4. Üniversiteler arası tayinler tamamen durdu mu?

Hayır. Düzenlemenin bütün tayin işlemlerini tamamen durdurduğu şeklinde yorumlanması doğru değildir.

Ancak başka bir üniversiteye naklen atanmak isteyen personelin atanacağı kadro tutulu durumdaysa, öncelikle bu kadronun serbest bırakılması gerekecektir.

Dolayısıyla boş kadro bulunmasına rağmen gerekli izin alınmadığı için tayin taleplerinin karşılanamaması riski ortaya çıkmaktadır.

ÜNİPERSEN olarak yıllardır savunduğumuz puana dayalı, objektif ve merkezi tayin sisteminin hayata geçirilmesi, bu düzenlemeyle birlikte daha da önem kazanmıştır.

5. Sınavsız yönetici atamaları tamamen sona mı erdi?

Burada iki ayrı düzenlemeyi birlikte değerlendirmek gerekiyor.

31 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle, sınava tabi olmayan belirli müdür ve müdür yardımcılığı görevleri ile bunlara denk veya daha üst yönetici görevlerinde bulunanların, yönetmelik kapsamındaki müdür ve müdür yardımcılığı kadrolarına sınavsız geçiş yapabilmeleri için ilgili görevlerde kesintisiz en az üç yıl asaleten ve fiilen çalışmış olmaları şartı getirildi.

Boş kadroların tutulu hâle getirilmesiyle birlikte değerlendirildiğinde, kapsamdaki bir kadroya sınavsız atama yapılmak isteniyorsa yalnızca üç yıllık çalışma şartının sağlanması yeterli olmayacak; ilgili kadronun serbest bırakılması da gerekecek.

Bu nedenle kısa süreli yöneticilik görevlendirmeleri üzerinden sınavsız kadro geçişi yapılmasının önünde önemli sınırlamalar oluşmuştur.

Ancak bu düzenlemeler bütün sınavsız atamaların yasaklandığı anlamına gelmemektedir. Mevzuatın izin verdiği atama yolları, kadronun kapsamı ve diğer şartlar ayrıca değerlendirilmelidir.

6. İdari personel için norm kadro planlaması ne anlama geliyor?

Cumhurbaşkanlığının yazısında dikkat çeken bir diğer husus, üniversitelerde idari personelin norm kadro planlamasına ilişkin çalışmalardır.

Üniversitelerin teşkilat yapısı, birimlerin personel ihtiyacı, görevlerin niteliği ve mevcut personel dağılımı dikkate alınarak kadro taleplerinin değerlendirilmesi öngörülmektedir.

Bu yaklaşım, doğru uygulanması durumunda bazı birimlerde personel fazlalığı bulunurken diğer birimlerde yaşanan personel eksikliğinin giderilmesine, hizmet sınıfı dışında görevlendirmelerin önlenmesine ve kadroların gerçek ihtiyaçlar doğrultusunda kullanılmasına katkı sağlayabilir.

Ancak norm kadro planlaması yalnızca kadroların sınırlandırılması veya atamaların zorlaştırılması olarak uygulanmamalıdır. Personelin öğrenim durumu, mesleki yeterliliği, kariyer beklentileri ve üniversitelerin gerçek hizmet ihtiyaçları da dikkate alınmalıdır.

ÜNİPERSEN OLARAK BEKLENTİMİZ AÇIKTIR

Üniversitelerde yıllardır karşı çıktığımız liyakat dışı atamaların, kişiye özel kadro uygulamalarının, hizmet sınıfı dışında görevlendirmelerin ve sınav dışı yöntemlerle kariyer basamaklarının aşılmasının önlenmesini önemsiyoruz.

Ancak bu düzenleme, yıllardır görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı bekleyen, ailesinin yanına tayin olmak isteyen veya öğrenimine uygun kadroya atanmayı bekleyen idari personel için yeni bir mağduriyete dönüşmemelidir.

Üniversite yönetimlerine çağrımız şudur:

Boş kadroların tutulu hâle getirilmesini gerekçe göstererek personelin kariyer ve tayin taleplerini doğrudan reddetmek yerine, gerçek hizmet ihtiyaçlarını belirleyin, gerekli kadroların serbest bırakılması için Cumhurbaşkanlığına gerekçeli başvurularınızı yapın ve merkezi görevde yükselme sınavı sürecinde mümkün olan en fazla kadroyu personelimizin kullanımına sunmak için gerekli girişimlerde bulunun.

Cumhurbaşkanlığından beklentimiz ise görevde yükselme, unvan değişikliği ve objektif tayin süreçlerinde kullanılacak kadrolara ilişkin taleplerin öncelikli, hızlı ve şeffaf şekilde değerlendirilmesidir.

Sonuç olarak; üniversitelerde boş kadroların dondurulması, kadroların tamamen kaldırıldığı veya hiçbir şekilde atama yapılamayacağı anlamına gelmemektedir. Üniversitelerin bu kadroları artık belirlenen izin mekanizması çerçevesinde kullanabileceği anlamına gelmektedir.

ÜNİPERSEN olarak temel ilkemizi bir kez daha vurguluyoruz:

Keyfî atamalar önlenmeli, liyakat esas alınmalı; ancak idari personelin görevde yükselme, unvan değişikliği ve tayin hakkı da korunmalıdır.

Üniversitelerde kadro planlaması, personelin kariyerini engelleyen değil, fırsat eşitliğini ve kurumsal adaleti güçlendiren bir sisteme dönüşmelidir.